Klimakrisa vert ikkje løyst av syndebukkane

Ein skal ikkje snakka lenge om klimaendringar og klimaarbeid, før peikeleiken byrjar. Ein kan finna syndebukkar i historiebøkene, i andre sektorar eller i andre land. Dei fem landa som slepp ut mest klimagassar, står for halvparten av klimagassutsleppa i verda. Norge er ikkje eit av dei landa. Likevel, Norge låg i 2023 på 10. plass i Europa (41. plass i verda) over klimagassutslepp per innbyggar. 

Me reddar ikkje verda frå klimakrisa med norske klimakutt, men me har eit moralsk ansvar for å gjera kraftfulle tiltak og me har økonomisk handlingsrom til å gjera det. Det skuldar me komande generasjonar og uskuldige offer for klimaendringar i andre land. 

Byrdefordelinga i klimaarbeidet må baserast på kunnskap og sunt bondevett.

Ståle Hustoft
Bonde og styreleiar, Rogaland Bondelag

Me må slutta med peikeleiken og gjera dei kraftfulle klimatiltaka me kan. Då må me også slutta å gjera dei som tek klimagrep ansvarlege for utsleppa dei prøver å redusera. Syndebukkane for klimakrisa har korkje vilje eller evne til å løysa klimakrisa åleine. 

Verdas billigaste karbonfangst

Prestisjeprosjektet «Langskip», som skal fanga, transportera og langtidslagra CO₂, nådde ein milepæl i juni 2025. Då vart CO₂ som er fanga ved Heidelberg Materials sin sementfabrikk i Brevik pumpa om bord i skipet som skal frakta CO₂ til Øygarden, der klimagassen vert pumpa ut i Nordsjøen for langtidslagring. CCS vert sett på som eit teknologisk gjennombrudd og ein milepæl i klimaarbeidet.

Staten støttar Langskip-prosjektet med omlag 22 milliarder kroner gjennom tilskudd til bygging og drift. Ingen påstår at Langskip er årsaken til klimaendringane, det fangar andre sine klimagassutslepp, men CCS er derimot ein del av løysinga på klimakrisa. Kor mykje er staten villig til å betala for landbruket sitt bidrag for å redusera storsamfunnet sitt fotavtrykk i klimarekneskapet? Landbruket rår over verdas billigaste og mest driftssikre karbonfangst og -lagring; karbonfangst gjennom fotosyntese i alle grønne plantedeler og lagring i bladverk, frukt, grønnsaker og trevirke. 

Saman med nedbryting ute i naturen og utslepp av klimagassen metan frå drøvtyggerar, har me hatt eit balansert karbonkretsløp sidan tidenes morgon. Ein passelig mengde CO₂ i atmosfæren som balanserer drivhuseffekten og gjer det leveleg på jorda. 

Enterisk metan frå drøvtyggerane si nedbryting av karbohydrat er ein kraftig klimagass, men er ikkje årsaka til klimaendringane. Det er auka utslepp av CO₂ som forstyrrer balansen. Karbon som har vore lagra i millionar av år, vert tilført atmosfæren gjennom forbrenning og produksjon.